Morfea, ciltte sertleşme ve kalınlaşma ile karakterize olan, genellikle cildin yüzeyinde sınırları belirgin lezyonlar oluşturan bir tür lokalize skleroderma hastalığıdır. Bu durum, cilt altında bağ dokusunun aşırı miktarda kollajen üretmesiyle ortaya çıkar ve genellikle vücudun belirli bir bölgesinde sınırlıdır. Morfea, çoğu durumda yalnızca cildi etkiler ve nadiren iç organları etkiler.
Nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, otoimmün faktörlerin rol oynadığı düşünülmektedir.
Genetik, çevresel faktörler ve bazı enfeksiyonlar tetikleyici olabilir.
Morfea, genellikle morumsu ya da kırmızımsı renkte ve çevresi belirgin, oval veya yuvarlak şekilli lezyonlarla başlar.
Zamanla bu alanlar sertleşir ve cilt yüzeyinden belirgin bir kabarıklık hissedilebilir. Sertleşme başladıktan sonra lezyonların rengi daha açık hale gelebilir (hipopigmentasyon).
Lezyonların eklem çevresinde olması durumunda hareket kısıtlılığı yaşanabilir.
Alt Tipleri:
Plak Tipi Morfea: En yaygın form olup ciltte birkaç adet sert, oval plak oluşur.
Generalize Morfea: Birden fazla ve daha büyük alanları etkileyen yaygın lezyonlar görülür.
Lineer Morfea: Tek bir çizgi şeklinde seyreden lezyonlar oluşturur ve özellikle kol, bacak ve yüz bölgesinde ortaya çıkar. Çocuklarda en sık görülen formdur ve büyüme döneminde eklem kısıtlılığına yol açabilir.
Pansklerotik Morfea: Derinin alt katmanlarına kadar inen ve oldukça geniş alanları etkileyen nadir bir türdür.
Tanı fiziksel deri muayenesi ve deri biyopsisi ile konur. Biyopsi sonucunda deri altında yoğun kollajen birikimi görülebilir.Tedavide hastalığın şiddeti ve yaygınlığına göre çeşitli topical ilaçlar, fototerapi, immunsupresif ilaçlar kullanılabilir
Morfea genellikle ciltte sınırlı kalır ve çoğu vakada iç organları etkilemez. Ancak cildin görünümünde kalıcı izler bırakabilir. Bazı vakalar yıllar içinde kendiliğinden iyileşebilir, fakat tekrarlama riski vardır